Budowa śmigłowców

Zajęcia są prowadzone w 8 i 9-tym semestrze w wymiarze 2 godz. wykładu oraz 2 godz. wykładu i 2 godz. zajęć projektowych.

Tematyka wykładów i ćwiczeń:

Wiadomości wstępne dotyczące różnych układów konstrukcyjnych i miejsca śmigłowców wśród innych statków latających. Sumowanie sił i momentów działających na piastę od łopat wirnika. Wybrane zagadnienia dotyczące łopat wirników nośnych: działanie maksymalnej siły odśrodkowej, obciążenia łopaty przy zrzucie na zderzak, zginanie łopaty przy rozruchu silników i podczas szybkiego przyspieszania wirnika, decydujące znaczenie obciążeń zmiennych na trwałość łopat i piasty, składowe momentu przegubowego potrzebnego do sterowania łopatą, wyważanie ekwiwalentne-dynamiczne oś łopaty, torowanie łopat wirnika, obciążenie tarczy wirnika, współczynnik jakości wirnika i stosunek ciągu do mocy, wzór Żukowskiego-Welnera, możliwe niestateczności ruchu i odkształceń łopat, geometria końcówek łopat, zespolone postacie drgań łopat w wirniku, dywergencja skrętna skrzydła samolotu i łopaty wirnika, zwichrzenie geometryczne łopat. Dopuszczalne zakresy obrotów wirnika. Zwichrzenie geometryczne łopat. Dopuszczalne zakresy obrotów wirnika nośnego śmigłowca. Wprowadzenie do wirników nośnych uproszczonej konstrukcji. Budowa śmigłowca jednowirnikowego ze śmigłem ogonowym; ogólna charakterystyka, podziały technologiczno-konstrukcyjne płatowca, kadłub - część nosowa, zespół podłogi, część centralna, panel sufitowa, panele burtowe, belka ogonowa, belka końcowa, przegrody ogniowe i osłony układu napędowego, statecznik poziomy, podwozie, łopata wirnika nośnego, piasta, układ napędowy; charakterystyka, mocowanie silników, pylofiltry na wlotach, instalacja paliwowa, instalacja olejowa silników, instalacja olejowa przekładni głównej, instalacja przeciwpożarowa, instalacja chłodzenia oleju i agregatów, transmisja. Przekładnia główna, przekładnia pośrednicząca, przekładnia końcowa, wał napędu śmigła ogonowego, rama podprzekładniowa. Sterowania śmigłowcem: podłużno - poprzeczne, kierunkowe, skokiem ogólnym wirnika nośnego i silnikami, hamulcem transmisji. Instalacja hydrauliczna. Instalacja pneumatyczna. Instalacja ogrzewania i wentylacja kabin. Wyposażenie kabin: tapicerka, fotel pilota, krzesła służbowe, wyposażenie wariantu sanitarnego, krzesła pasażerskie. Wyposażenie transportowe: układ zewnętrzny podwieszenia ładunków, dźwig pokładowy (wciągarka). Wybrane obliczenia inżynierskie projektu wstępnego: rozkład mas i wyważenie śmigłowca, krótkie przypomnienie z zakresu obliczania osiągów śmigłowca, oraz stateczności statycznej i sterowności, obciążenia zewnętrzne śmigłowca w locie i podczas lądowań. Obciążenia zmienne i wytrzymałość zmęczeniowa: piasty wirnika nośnego, tarczy sterującej i zabusterowej części sterowania, wału wirnika nośnego, łopaty wirnika nośnego, łopaty śmigła ogonowego. Ekonomika transportu śmigłowcowego.

Tematyka zajęć projektowych:

Praktyczne zapoznanie się z konstrukcją wybranych zespołów śmigłowca oraz wymaganiami wytrzymałościowymi i funkcjonalnymi, które muszą spełniać w świetle przepisów budowy śmigłowców. Szkicowanie wybranych zespołów, w tym wykonanie szczegółowych rysunków poglądowych wytypowanych fragmentów konstrukcyjnych. Program obejmuje także poznanie zespołów śmigłowca demonstrowanych na n/w stanowiskach: stanowisko sterowania kierunkowego (nożnego), stanowisko sterowania skokiem ogólnym wirnika nośnego, silnikami i statecznikiem poziomym, stanowisko tarczy sterującej i piasty wirnika nośnego, eksponaty demonstrujące konstrukcję łopaty wirnika nośnego. Ponadto program przewiduje omówienie sposobu formułowania "zadań technicznych na projektowanie..." oraz zapoznanie się z przykładowymi zadaniami technicznymi na projektowanie: łopaty wirnika nośnego, piasty wirnika nośnego, przekładni głównej.

Opracował: mgr inż. Jerzy Klimkowski